Nezavisno društvo novinara Vojvodine ističe da je ovo dio šireg digitalnog pritiska koji ozbiljno ugrožava slobodu medija

foto: Pixabay / Ilustracija

Instagram nalozi nova.rs_portal, nova.rs_showbiz i nova.rs_sport, kao i privatni nalog administratora stranica dobili su obavještenje da je nalog suspendovan na 180 dana zbog kršenja pravila zajednice, kao i da je neophodno odmah preduzeti određene akcije kako ne bi trajno izgubili nalog.

Kako je javila redakcija Nova.rs, odmah su podnijeli žalbu Instagramu.

Dodaje se i da je Instagram nalog portala Radar trajno ugašen, a da je i privatni nalog administratora vezan za taj profil suspendnovan. Navedeno je i da je redakcija Radara kontaktirala podršku kompanije Meta.

Takođe, na udaru se našlo još nekoliko profila na Instagramu.

Jedan od njih je nalog CRTA. Takođe, suspendovani su nalozi na Instagramu OsnaŽene, Autonomija, Voice, kao i profil Gavrila Andrića.

N1 piše i da su obrisani nalozi grupe Beogradski sindikat sa Instagrama i sa Facebooka. „Ovo je totalno ludilo što ovaj režim radi, ovo je totalna represija, mi ćemo se naravno boriti da vratimo naše profile, a neće nas zaustaviti da govorimo ono što mislimo da treba”, naveli su iz Beogradskog sindikata.

Isti medij dodaje da je pokret Promene u fokusu (PUF) takođe saopštio da je njihov nalog na Instagramu oboren. „U petak 16. januara 2026. godine u večernjim satima oboren je Instagram nalog 'pufsrbija' koji je zvaničan nalog pokreta Promene u fokusu - PUF”, saopštili su.

Ističu da se ovo dešava drugi put u posljednjih mjesec dana, te da je motiv ovog djela jasan.

„Putem ovog kanala naš pokret, kao i naša odbornička grupa su iznosili istinu do milionskog auditorijuma u Srbiji, ali i šire. Ovo je jasan pokazatelj da režimu u Srbiji smeta svaki izvor slobodne reči i misli i neće prezati ni od čega da iste ugasi”, navodi se u saopštenju PUF-a.

NDNV: Koordinisani pokušaji digitalne sabotaže koji ciljaju nezavisne medije

Nezavisno društvo novinara Vojvodine (NDNV) najoštrije je osudilo privremenu suspenziju i gašenje Instagram naloga nezavisnih medija, uključujući naloge redakcija ovog udruženja Autonomija i Voice.

Gašenje naloga je, kako je saopšteno iz NDNV, dio šireg koordinisanog digitalnog pritiska koji ozbiljno ugrožava slobodu medija i pravo javnosti na informisanje.

„Ovakva dešavanja nisu izolovani tehnološki incident. Radi se o koordinisanim pokušajima digitalne sabotaže koji ciljaju nezavisne medije koji kritički izveštavaju o stanju u društvu i događajima od javnog interesa“, navedeno je iz NDNV.

Kako se podsjeća, u posljednjih nekoliko sedmica više medijskih kanala – Radar, Zoomer, Nova, Nova S, N1, kao i naloge koji služe građanima za pravovremenu i istinitu informaciju – bili su izloženi masovnim botovskim napadima i neobjašnjenim suspendovanjima na platformi Instagram.

Ti botovski napadi, dodaje NDNV, doveli su do naglog i neprirodnog porasta lažnih pratilaca koji, kako mediji sami izvještavaju, predstavlja sigurnosni rizik i može biti iskorišten kao povod za ograničavanje, blokiranje ili trajno gašenje naloga od kompanije koja upravlja mrežom. Takođe su, dodaje se u saopštenju NDNV, suspendovani i privatni Instagram profili administratora spomenutih stranica.

Nova forma pritiska i cenzure

NDNV smatra da sistematski napadi na medijske naloge na društvenim mrežama predstavljaju novu formu pritiska i cenzure. Istaknuto je da se ovi napadi dešavaju u kontekstu sve učestalijih pritisaka na nezavisne medije, uključujući prijetnje, kampanje diskreditacije i pravnu represiju.

„NDNV ističe da su digitalni kanali komunikacije, a posebno društvene mreže, ključni za pravovremeno, neposredno i profesionalno izveštavanje, naročito u uslovima gde tradicionalni kanali trpe pritiske i ograničenja. Bilo kakvo ograničavanje ili gašenje naloga nezavisnih medija predstavlja neprihvatljiv udar na pluralizam medija i prava građana da budu informisani“, piše NDNV.

NDNV je istakao i zahtjeve, odnosno hitnu istragu relevantnih organa o okolnostima botovskih napada i suspenzija medijskih naloga. Takođe, zahtijeva transparentno djelovanje kompanije Meta i drugih digitalnih platformi, sa jasnim objašnjenjima o razlozima suspenzije i o koracima koji će biti preduzeti da se zaštite profesionalni medijski nalozi.

Pored navedenog, traže i efikasnu zaštitu medijskih radnika i nezavisnih medija od digitalnih sabotaža i manipulacija, kao i da institucije i pravosudni organi pokažu spremnost da se bave ovakvim oblicima pritisaka na slobodu medija, posebno kada je evidentno da se radi o koordinisanim napadima na nezavisne kanale informisanja.

NDNV izražava punu solidarnost sa redakcijama svih medija čiji su nalozi suspendovani ili ugroženi, te apeluje na domaće i međunarodne organizacije za zaštitu medijskih sloboda da pažljivo prate razvoj situacije i reaguju na pokušaje digitalnog gušenja nezavisnih glasova.

Šta se može uraditi?

Samoorganizovana grupa SviĆe, koja je realizovala nekoliko protestnih akcija i inicijativa kroz koje je mobilisala i inspirisala brojne aktiviste i grupe širom Srbije od decembra 2023. godine, objavila je reakciju na Instagramu na napade na profile nezavisnih medija i organizacija i pojedinaca te su dali prijedloge šta se s tim u vezi može uraditi.

Ukoliko dođe do gašenja profila, SviĆe navodi da se pojedinci mogu javiti Share fondaciji.

Takođe, oni koji prate rad medija i organizacija kojima su suspendovani ili ugašeni profili, mogu da ih zaprate na drugim mrežama, backup profilima, da se prijave na njihove newslettere, da prate sajtove i da dijele sadržaje medija i organizacija sa svojih profila. Takođe, može i da se blokiraju botovski nalozi.

„Sad čuvamo glas onih koji nisu ćutali“, navedeno je na Instagramu grupe SviĆe.

Izvor: NDNV, N1, Nova.rs

___